تبلیغات
بانک چشمگیر مقالات ، تحقیق ، رساله و پایان نامه - سالانه 35 هزار هكتار اراضی كشاورزی از دست می‌رود
پژوهش ها و تحقیق آماده ، انشای آماده ، نوشته آماده برای مدرسه

سالانه 35 هزار هكتار اراضی كشاورزی از دست می‌رود

نویسنده :ستاره هاشمی
تاریخ:پنجشنبه 24 تیر 1395-04:44 ق.ظ

دكتر عیسی كلانتری وزیر اسبق كشاورزی:
سالانه 35 هزار هكتار اراضی كشاورزی از دست می‌رود


بخش كشاورزی در پی برداشت مفرط از منابع آب و خاك برای تولید غذا بدون توجه به ظرفیت منابع مذكور در كنار تقلیل نزولات جوی، شرایط بسیار نامناسبی را تجربه می‌كند.

با وجود چنین شرایطی اخیراً توسعه 2 میلیون هكتاری اراضی تحت كشت هم در دستور كار قرار گرفته است كه به گواه كارشناسان اجرای چنین برنامه‌ای فاقد هرگونه پشتوانه منطقی است.

در این زمینه با دكتر عیسی كلانتری وزیر اسبق كشاورزی احتمال عملی شدن این طرح و همچنین ادعای امكان تولید غذا برای 5/1 میلیارد نفر در ایران را به گفتگو نشسته‌ایم.

وی در پاسخ به این سؤال اطلاعات كه اصولاً با شرایط منابع آب كشور و چشم‌انداز نگران‌كننده‌ای كه در بخش آب و خاك وجود دارد، آیا توسعه 2 میلیون هكتاری اراضی تحت كشت اقدامی محقق شدنی خواهد بود، می‌گوید: افزایش 2میلیون هكتاری سطح زیركشت كشور نه امكان‌پذیر است و نه از توان دولت برمی‌آید.

بالاخره رئیس جمهوری خودش هم مهندس است و از طریق محاسبه می‌داند كه این كار شدنی نیست. بنابراین این طرح هم به سایر طرح‌های بایگانی شده اضافه خواهد شد.

وی می‌افزاید: به دلیل نداشتن امكانات فیزیكی، بودجه‌ای، مهندسی، نهال و آب امكان توسعه 2 میلیون هكتاری بخش كشاورزی وجود ندارد.

وی یادآور شد: افزایش 2 میلیون هكتاری سطح زیركشت حداقل 12 میلیارد مترمكعب آب نیاز دارد (حداقل آب مورد نیاز هرهكتار 600 مترمكعب است). بیلان منفی سفره‌های آب زیرزمینی كشور كه در اول برنامه چهارم 4/5 میلیارد مترمكعب بود و تا پایان برنامه باید به 5/4 میلیارد مترمكعب كاهش می‌یافت طبق آمار وزارت نیرو سالانه به 2/8 میلیارد مترمكعب افزایش یافت.

كلانتری ادامه داد: طبق آخرین اظهار وزارت نیرو در سال 90 بیلان منفی سفره‌های زیرزمینی كشور به 10 میلیارد مترمكعب رسیده است و به این ترتیب فلات قاره ایران رو به نابودی گذاشته است.

وی افزود: با این شرایط چطور می‌توان 2 میلیون هكتار به سطح كشاورزی اضافه كرد.

ضمن آنكه سرمایه توسعه هر هكتار هم 50 میلیون تومان خواهد بود كه بدین ترتیب در مجموع سطح مورد توسعه بالغ بر 100 هزار میلیارد تومان خواهد شد كه با این وضع چگونه می‌خواهند آن را تأمین كنند.

وی با ذكر اینكه اصلاً امكان فیزیكی و مهندسی چنین رقمی از توسعه وجود ندارد، گفت: همه كشور اعم از بخش‌های خصوصی و دولتی و عمومی در دهه 70 بسیج شدند و توانستیم به‌طور متوسط 10 هزار هكتار نیشكر توسعه دهیم، حالا چگونه در كمتر از یكسال از باقیمانده عمر كاری دولت 2 میلیون هكتار آن هم بدون وجود زیرساخت‌های ذكر شده قرار است توسعه ایجاد شود.

كلانتری تصریح كرد: به همین خاطر است كه چنین وعده بزرگی از سوی هیچ دستگاهی یا مردم جدی گرفته نشده است. حتی اگر سرمایه این اقدام هم تأمین شود امكانات دیگرش از جمله امور مهندسی، نقشه‌برداری و خدماتی وجود ندارد. چنانكه اگر كشور تمامی امكاناتش را هم بسیج كند، امكان توسعه بیش از 70 تا 100 هزار هكتار وجود ندارد، به گفته این كارشناس كشاورزی، به علت برنیامدن از عهده تأمین 2/4 میلیون تن كودشیمیایی تولید گندم از 14 میلیون تن پیش‌بینی شده به 6 میلیون تن كاهش یافت و فقط یك میلیون و 590 هزار تن كود تأمین شد.این در حالی است كه حتی در زمان جنگ هم كه صنعت پتروشیمی تا به این حد توسعه نیافته بود، با چنین معضلی مواجه نبودیم.وزیر اسبق كشاورزی در پاسخ به این سؤال كه سرمایه‌گذاری‌های انجام شده هفت سال گذشته در این بخش آیا كافی بوده است، گفت: در حالی بیش از كل50 درصد درآمد نفتی كشور از زمان مظفرالدین شاه تا به امروز متعلق به دولت فعلی بوده است اما به اندازه سرمایه مستهلك شده در بخش كشاورزی سرمایه‌گذاری جدید انجام نشده است.وی گفت: در حسابداری صنعتی هم مستهلك شدن سرمایه در نظر گرفته می‌شود كه این امر برای كشاورزی در هر 15 سال یكبار باید 100 درصد سرمایه‌گذاری كامل شود تا نوسازی در بخش انجام بگیرد.

كلانتری در پاسخ به این سؤال كه آیا چنین حجم عظیمی از سرمایه در كشور وجود داشت كه بخشی از آن صرف بخش كشاورزی شود، می‌گوید: با توجه به درآمد دولت فعلی امكان هر كاری از جمله سرمایه‌گذاری كامل در بخش كشاورزی وجود داشت. در زمان آغاز به كار دولت هاشمی رفسنجانی در سال 68 حدود 51 درصد كسری بودجه داشتیم. هر بشكه نفت 6 دلار قیمت داشت كه از این رقم 5/2 دلار صرف استحصال و هزینه حمل‌ونقل می‌شد و با 5/3 دلار باقیمانده از هر بشكه، بازسازی مناطق جنگی و توسعه كشور انجام شد.

وی گفت: با 550 میلیارد دلار مجموع درآمد نفتی دولت‌های نهم و دهم، تورم كشور باید به 5 درصد و برابر تورم طرفین قرارداد تجاریمان می‌رسید. اما چنین نشد و هر دلار تا 3500 تومان رسید، زیرا درآمدهای نفتی به جای توسعه، كاهش هزینه‌های تولید و افزایش بهره‌وری، صرف موارد غیرتوسعه‌ای شده است.

كلانتری گفت: اگر بی‌دقتی در این زمینه‌ها انجام نمی‌شد، شاهد چنین معضلاتی نبودیم. با این حال می‌بینیم كه با توجیه ویژه بودن شرایط از كاستی‌ها چشم‌پوشی می‌شود و دهه‌های متوالی است كه این روند ادامه دارد.وی خاطرنشان كرد: وقتی سازمان برنامه منحل می‌شود یعنی برنامه‌ای وجود ندارد.

یعنی اینكه برنامه معنی ندارد و همین می‌شود كه رشد پیش‌بینی شده در برنامه چهارم به 4/1 درصد تقلیل می‌یابد و در پی آن تقصیرها را برگردن خشكسالی می‌اندازند.

در حالی كه در سایه كاستی‌های مدیریتی است كه اكنون شاهد خشك شدن دریاچه ارومیه، تالاب‌ها و رودخانه‌های داخلی هستیم.

به گفته وی، این در حالی است كه در برنامه چهارم فقط یك سال خشكسالی داشتیم و مابقی یا متوسط بارندگی بود یا بالاتر از میانگین. جالب اینكه در برنامه دوم از پنج سال، سه سال خشكسالی، یك سال ترسالی و یك سال معمولی بود و با این فجایع نیست محیطی هم مواجه نشده بودیم.

وی یادآور شد: بنابراین اگر تمامی امكانات به كار گرفته شود، حداكثر به اندازه اراضی كه از زیر سطح كشت خارج می‌شود توسعه خواهیم داشت. ما حدود 5/8 میلیون هكتار اراضی آبی داریم كه 2/6 میلیون هكتار زراعی و 3/2 میلیون هكتار باغات است.

كلانتری افزود: توسعه شهرها و زیرساخت‌ها هر ساله 30 تا 35 هزار هكتار از اراضی را تغییر كاربری داده و از حوزه كشاورزی خارج می‌سازد. با این حال تاكنون نتوانسته‌ایم به همین میزان سطح ایجاد كنیم تا این سطح ثابت بماند. حال چگونه می‌توان انتظار داشت كه 2 میلیون هكتار به سطح موجود اضافه شود.

حال با یادآوری اینكه تمدن كشور بستگی به آب دارد، باید بگویم با اینكه مطابق تكلیف برنامه برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی باید به 5/4 میلیارد مترمكعب كاهش می‌یافت، اما در حال حاضر به بیش از 10 میلیارد مترمكعب رسیده است. این اتفاق علاوه بر كاهش حجم مخازن به شوری آب مورد استفاده در كشاورزی منجر شده است كه نمك موجود در زیرزمین اینك به سطح باغات و مزارع انتقال یافته است. در سایه چنین اتفاق هولناكی بهره‌وری كاهش یافته و عملاً كشاورزی كشور در ورطه سقوط قرار گرفته است.

وزیر اسبق كشاورزی می‌افزاید: متأسفانه این موارد مدنظر قرار ندارد در حالی‌كه اوضاع بسیار نگران‌كننده است، ولی هیچ كس نگران شرایط پیش آمده نیست.دكتر كلانتری در بخش دیگری از این گفتگو تنگنای مدیریتی را در بخش مورد اشاره قرار داد و گفت: پیش‌بینی غلط از میزان تولید امسال گندم در كشور باعث شد تا واردات دیرهنگام این محصول 2/1 میلیارد دلار به اقتصاد كشور خسارت وارد كند.وی در توضیح این مدعا گفت: وزیر جهاد كشاورزی در اردیبهشت پیش‌بینی كرد تولید گندم امسال به 14 میلیون تن خواهد رسید و وزارت صنعت باید به فكر صادرات این محصول باشد. اما پس از پایان فصل برداشت نه فقط گندمی برای صادرات وجود نداشت كه تولید پیش‌بینی شده هم به 6 میلیون تن كاهش یافت. در حالی كه آمار اعلامی در اردیبهشت حداكثر باید با 5 درصد خطا همراه باشد، اما متأسفانه با 8 میلیون تن یعنی بیش از 50 درصد خطا همراه شد و اینك در بازارهای جهانی به دنبال خرید گندم هستیم.

به گفته وی، اگر در پیش‌بینی اعلام می‌شد كه مقدار تولید 6 میلیون تن خواهد بود، وزارت صنعت از اواخر پارسال به دنبال واردات می‌رفت و گندم را با قیمت هر تن 200 دلار و حتی كمتر وارد می‌كرد. اما با وعده تولید بالای داخل، واردات در آن ایام انجام نشد و اكنون قیمت هر تن گندم به 400 دلار افزایش یافته است. نتیجه اینكه 6 میلیون تن گندم مورد نیاز به قیمت هر تن 400 دلار به جای 200 دلار وارد می‌شود كه از این محل یك میلیارد و 200 میلیون دلار منابع ارزی كشور به هدر رفت، این در حالی است كه ما پارسال اعلام كردیم كه اگر بهار خوبی داشته باشیم و به شرط تأمین نهاده‌ها 5/8 میلیون تن تولید خواهیم داشت و چون نهاده‌ها به خوبی تأمین نشد تولید در حد 6 میلیون تن محقق شد.وزیر اسبق كشاورزی در بخش دیگری از این گفتگو در پاسخ به این ادعا كه ایران توانایی تأمین غذای یك و نیم میلیارد نفر را دارد، خاطر نشان كرد: طرح اینگونه مسائل پریشان كردن افكار عمومی است. برای تأمین غذای یك و نیم میلیارد نفر باید برای 35 برابر جمعیت موجود كه قادر به تأمین غذای آنها هستیم، غذا تولید كنیم.

یعنی تولید گندم كشور باید از 10 میلیون به 350 میلیون تن و شیر از 8 میلیون تن به 270 میلیون تن افزایش یابد یا مصرف ذرت كه با احتساب واردات 7 میلیون تن است به 250 میلیون تن و شكر به 60 میلیون تن افزایش یابد.

كلانتری افزود: الان ضریب واقعی خودكفایی كشور 55 درصد است نه 92 درصد یعنی از جمعیت 75 میلیون نفری غذا برای 45 میلیون نفر را از تولید داخل تأمین می‌كنیم.

وی در پاسخ به اینكه ایران در سند چشم‌انداز ظرفیت تأمین و تولید چه مقدار غذا را خواهد داشت؟ گفت: اگر بتوانیم 135 میلیارد مترمكعب آب كشور را مهار و 110 میلیارد مترمكعب آن را به بخش كشاورزی بدهیم و اگر سرمایه‌گذاری لازم انجام شود و بهره‌وری آب را به متوسط 65 درصد در سطح كشور برسانیم، می‌توانیم برای 150 میلیون نفر غذا تولید كنیم.

جالب اینكه آمریكا با 9 میلیون كیلومترمربع مساحت و وسعتی حدود شش برابر ایران با متوسط بارش 30 درصد بیشتر، تكنولوژی 500 درصد پیشرفته‌تر و هزینه تولید به مراتب پایین‌تر از كشورمان شاید برای 400 میلیون نفر غذا تولید نمی‌كند آنگاه در اینجا مدعی می‌شوند كه امكان تأمین غذای یك و نیم میلیارد نفر غذا وجود دارد!

محمد داود بیگی

نوع مطلب : اقتصاد 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.